Sự việc học sinh lớp 7 túm tóc, ấn đầu cô giáo ở Trường THCS Đại Kim, Hà Nội những ngày qua khiến dư luận bàng hoàng. Nhiều người đặt câu hỏi: vì sao một đứa trẻ tuổi thiếu niên lại có thể hành xử cực đoan như vậy? Tôi thì nhớ đến vài câu chuyện gần đây, khi cha mẹ thay đổi cách ứng xử, kết quả lại khác hẳn.

Câu chuyện 1:

Một người bạn kể, con trai đang học lớp 10 tiết lộ sẽ đi xe máy từ Tuyên Quang xuống Hà Nội xem diễu binh 2/9 cùng bạn bè. Anh lo lắng, định cấm ngay. Tôi hỏi: “Nếu cấm, liệu nó vẫn đi không?” Anh suy nghĩ rồi thừa nhận: “Chắc là có.” Tôi khuyên: đừng cấm, hãy lắng nghe. Hãy nói với con: “Bố trân trọng tinh thần yêu nước, lòng tự hào dân tộc của con. Nhưng bố cũng có nhu cầu: mong con an toàn. Con có giải pháp nào vừa thỏa niềm vui, vừa giữ an toàn?”

Tôi dặn anh phân tích rõ: lái xe khi chưa đủ tuổi là vi phạm luật, nguy cơ tai nạn rất lớn. Sau cùng, anh gợi ý một phương án dung hòa: cả nhà sẽ cùng đi bằng ô tô. Quan trọng nhất: anh để con tự chọn. Sáng 2/9, anh nhắn tin cho tôi: “Nó quyết định không đi nữa. Bố mừng lắm.” Tôi tin, khi trẻ được tôn trọng, chúng sẽ học cách đưa ra lựa chọn khôn ngoan.

Câu chuyện 2:

Một cô em ở Hà Nội tuần trước gọi điện cho tôi. Con trai lớp 8, học trường chuyên, trước kia hiểu chuyện, ham đọc sách, thích thể thao. Nhưng một năm trở lại đây, chỉ cần mẹ không đáp ứng yêu cầu là cháu cáu gắt, nói năng cộc lốc, thậm chí bỏ đi cả ngày lang thang ở trung tâm thương mại gần nhà. Có lần mẹ nhắc không chơi bóng trong nhà, cháu còn ném thẳng quả bóng vào mẹ. Cô vừa giận vừa lo, gọi cho tôi gần một tiếng để tìm lời khuyên.

Tôi hiểu, tuổi dậy thì là lúc trẻ khát khao khẳng định cái tôi, rất dễ xung đột nếu người lớn chỉ dùng mệnh lệnh hoặc so sánh. Tôi khuyên cô: hãy thử một cách khác. Thay vì quát mắng, hãy tổ chức một buổi “họp gia đình”, nơi mọi người có thể chia sẻ mong muốn, bức xúc, và cùng nhau tìm giải pháp. Quan trọng nhất, cha mẹ cần giữ bình tĩnh, nói ít đi và nghe nhiều hơn.

Cô nghe theo. Một tuần sau, cô báo lại: “Có tiến triển rồi, cháu biết kiềm chế hơn, không còn cáu gắt vô cớ như trước.” Tôi mừng cho cô, vì chỉ cần cha mẹ thay đổi cách giao tiếp, con cũng dần thay đổi.

Tuổi dậy thì là giai đoạn nhiều thử thách. Nếu người lớn chỉ chọn cách áp đặt, xung đột có thể leo thang thành những hành vi bạo lực như ở Trường THCS Đại Kim. Nhưng nếu cha mẹ, thầy cô biết lắng nghe, tôn trọng, đồng hành cùng con, thì ngay cả mâu thuẫn cũng có thể trở thành cơ hội gắn kết và giúp trẻ trưởng thành.

QUANG HÒA

Quản trị viên CỘNG ĐỒNG CHA MẸ TÍCH CỰC Gỡ rối & chia sẻ.