TẠI SAO NGƯỜI VIỆT CÓ TRUYỀN THỐNG ĐÁNH GIẶC GIỎI!

(Cảm nghĩ khi xem phim Địa Đạo những ngày kỷ niệm giải phóng đất nước 30.4.2025)

Lịch sử dựng và giữ nước từ cổ chí kim của dân tộc Việt Nam là minh chứng hùng hồn cho mệnh đề khẳng định năng lực đánh giặc giỏi của dân ta. Từ khi vua Đinh Tiên Hoàng xưng đế năm 968, trải qua các thời đại Tiền Lê, Lý, Trần, Hậu Lê, rồi Quang Trung Nguyễn Huệ cho đến lịch sử hiện đại thời Hồ Chí Minh... trước những đối thủ rất mạnh, có nguồn lực kinh tế, quân sự áp đảo nhưng chiến thắng cuối cùng vẫn thuộc về dân tộc Việt Nam.

Có câu: mọi thành công đều có bí quyết.

Nhưng chỉ có người thành công lâu dài mới biết bí quyết đó là gì.

Vậy bí quyết nào khiến người Việt có thể lặp đi lặp lại những chiến thắng đó, bài học xem liệu chúng ta có thể ứng dụng chúng trong mặt trận kinh tế, nghiên cứu khoa học... hay thậm chí trong mối quan hệ gia đình.

- Thứ nhất: Việt Nam có vị trí địa lý phù hợp về đất liền, biển thử thách khả năng sinh tồn. Là điểm trọng yếu giao thoa văn hóa Trung, Ấn...,kết nối giao thương thuận lợi.

Có câu người chèo thuyền giỏi không đến từ vùng biển lặng gió. Đất nước Việt Nam nằm ở vị trí địa lý khá đặc biệt, ngay cạnh một nước lớn nhiều tham vọng Trung Quốc nên chịu ảnh hưởng rất nhiều từ văn hóa cg như chính trị, quân sự... những ảnh hưởng này có cả tốt và xấu. Nước Việt cũng có địa hình đa dạng, sông ngòi dày đặc, đồi núi, rừng rậm, và bờ biển rất dài. Địa hình và khí hậu thay đổi liên tục này khiến con người chịu khó, khổ tốt hơn, con người cũng dày dạn, gan lỳ hơn. Địa hình này cũng giúp chúng ta dễ dàng che giấu lực lượng. Khí hậu thay đổi theo địa hình khó công dễ thủ, khiến đội quân xâm lược không quen với thổ nhưỡng, làm sa sút tinh thần và sức khỏe quân địch. 

Thời cận và hiện đại, công nghệ khiến giao thông phát triển nên đường biển nên Việt Nam là một trong những điểm nóng giao thương trên thế giới, là nơi các cường quốc tranh giành ảnh hưởng về quyền lợi kinh tế cũng như quân sự như Mỹ, Trung, Liên Xô... Điều này giúp người Việt có cơ hội tiếp cận những tiến bộ khoa học, đó là cơ hội để học hỏi. 

- Thứ hai: người Việt được dạy về chính trị, quân sự bài bản từ rất sớm cả lý thuyết cũng như thực hành. Thời Hồ Chí Minh, nghệ thuật quân sự  Việt Nam vươn tầm chính là chiến tranh nhân dân.

Chính sách Ngụ binh ư nông (mọi thanh niên đến đều phải nhập ngũ và đc đào tạo luân phiên bao gồm quân chính quy và quân dự bị) có từ thời nhà Đing, tiền Lê, Lý và phát triển đỉnh cao ở thời Trần... Khi vua Đinh Bộ Lĩnh xưng đế, dân số nước Việt chỉ tầm 3 - 4 triệu người, với đội quân chỉ vài vạn khi bị xâm lược sẽ ko có đủ đội quân để chống giặc đông hơn gấp nhiều lần (nhà Tống bên Trung Quốc có tới hơn 30 triệu người, với quân đội vài chục vạn). Vì vậy sách lược Ngụ binh ư nông giải quyết đc 3 vấn đề: 1 là dạy cho tướng lĩnh cũng như binh sĩ về binh pháp, 2 là rèn luyện trên thao trường, 3 là tuyên truyền cho binh lính hiểu được những giá trị truyền thống cao đẹp dân tộc, quốc gia.

- Thứ ba: Đạo Phật phổ biến rộng rãi khiến con người cư xử hòa mục, yêu thương đồng bào, đồng loại.

Nhờ vị trí địa lý giáp biển, Đạo Phật truyền đến Việt Nam từ rất sớm. Sơ tổ thiền tông Việt Nam là Thiền sư Khương Tăng Hội, con của một thương lái người Ấn độ vs mẹ Việt đã xây dựng Việt Nam thành trung tâm Phật giáo trong khu vực (thành Luy Lâu).

Tại sao Đạo Phật lại giúp người Việt trong kế sách đánh giặc?

Nhiều quốc gia, dân tộc trong quá khứ rất mạnh về quân sự nhưng cuối cùng vẫn bị tiêu diệt, bị đồng hóa (Hung nô, Chân Lạp, Nữ chân...) trong khi đó một nước Việt hiền hòa, yêu chuộng hòa bình vẫn tồn tại đến ngày nay dù trải qua bao nhiêu sóng gió.

Có 3 nguyên do, thứ nhất Đạo Phật giúp chúng ta khi thắng trận không kiêu ngạo, đối đãi với kẻ thua trận rất nhân văn. Lịch sử sau những lần thắng giặc ngoại xâm, chính quyền đều có chính sách khoan hồng cho kẻ bại trận. Không đánh kẻ chạy lại đã trở thành nếp văn hóa, truyền thống của dân tộc Việt Nam. Truyền thống này khiến cho dư luận dân chúng nói chung có thiện cảm với người Việt. Đây là mặt trận ngoại giao rất quan trọng, là sức mạnh mềm góp phần làm giảm ý chí chiến đấu của các thế lực xâm lược. 

Lý do thứ hai nằm ở bản chất con người mà Đạo Phật hướng đến. Người Việt không thù dai, luôn cởi mở, yêu thương đồng loại. Chúng ta không giữ cơn lửa giận dữ với kẻ thù khi cuộc chiến qua đi. Khoa học chứng minh bộ não chúng ta sẵn sàng học cái mới trong trạng thái ko có thành kiến với đối tượng cần học. Khi bộ não thoải mái, thư giãn và yêu thích khả năng ghi nhớ, học hỏi sẽ tăng thêm nhiều lần. Hơn nữa, sự khách quan khiến chúng ta nhìn rõ hơn điểm mạnh, yếu của đối phương. Điều này giúp chúng ta học hỏi từ những thất bại cũng như thành công của mình và đối phương. Bao gồm nghệ thuật quân sự, kỹ năng trị nước của Trung Quốc, đến đạo Phật của Ấn Độ,... ngày nay là khoa học kỹ thuật, nghệ thuật quản trị kinh doanh của Phương Tây, Mỹ... Khả năng học hỏi nhanh chóng này giúp chúng ta biết vượt qua những khó khăn mà tùy cơ ứng biến nhằm đạt kết quả cao nhất.

Đạo Phật còn giúp dân tộc Việt Nam đoàn kết, yêu thương đồng bào. Như Bác Hồ từng nói: "Nước Việt Nam là một, dân tộc Việt Nam là một. Sông có thể cạn, núi có thể mòn nhưng chân lý ấy không bao giờ thay đổi." Điều này khiến người Việt bước qua những xung đột, thù hằn cá nhân hướng tới sự hợp tác thành một khối thống nhất vì sự tồn vong của đất nước. Điển hình là việc hành động tháo bỏ những nghi kị, xung đột giữa vua tôi nhà Trần (vua Trần Thái Tông và Trần Liễu, cha của Hưng Đạo Vương Trần Quốc Tuấn). Thời chống Pháp, Cương lĩnh giải phóng đất nước của Bác Hồ cũng nhấn mạnh yếu tố dân tộc trong phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc.

Tóm lại, Việt Nam có vị trí địa lý đắc địa có cả biển, đất liền. Là điểm trọng yếu trong giao thoa văn hóa, kinh tế, quân sự của thế giới. Vị trí đó giúp chúng ta dễ dàng tiếp cận được nhiều luồng văn hóa cũng như công nghệ từ các cường quốc. Đây là thách thức nhưng cũng là cơ hội tạo sức bật cho đất nước. Người Việt xưa cũng đặc biệt chú tâm đào tạo bài bản cả lý thuyết cũng như thực hành quân sự từ khi lập quốc, trong đó mọi thanh niên trên 16 tuổi đều phải được đăng ký để nhập ngũ. Trong điều kiện thế giới hiện nay, đào tạo công dân trong môi trường quân đội là rất cần thiết. Từ sức khỏe, tư tưởng, kỹ năng và tinh thần yêu nước bất diệt.  Đạo Phật cũng cần được thanh lọc, hướng toàn dân tới những tình cảm tốt đẹp, yêu thương đồng bào, đồng loại...loại bỏ những mê tín dị đoan, hủ tục làm tha hóa các giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc.

QUANG HÒA

Quản trị viên CỘNG ĐỒNG CHA MẸ TÍCH CỰC Gỡ rối và chia sẻ.