Skip to main content

Posts

Showing posts from February, 2026

GIỮ NẾP NHÀ - Gia phong, mảnh ghép cuối cùng!

Chúng ta thường nghe câu: “Dù ai đi ngược về xuôi, Nhớ ngày giỗ Tổ mùng mười tháng ba.” Ngày giỗ Tổ còn được người Việt ghi nhớ và thực hành, thì mạch nguồn dân tộc còn chưa đứt. Lễ nghi ấy không chỉ là một ngày trên lịch. Đó là sợi dây nối hiện tại với tổ tiên. Sợi dây ấy còn, thì hồn nước còn. Gia tộc cũng vậy. Ngoài vốn con người, vốn quan hệ, vốn tầm nhìn, còn có một mảnh ghép sau cùng, ấy là Gia Phong. Có thể gọi đó là vốn cấu trúc. Cái khung vô hình nâng đỡ cả ngôi nhà. Không thấy mà không thể thiếu. Gia phong là những điều được lặp lại qua năm tháng: Tết đoàn viên, ngày giỗ họ, ngày tảo mộ,... Là phép tắc kính trên nhường dưới, là nghĩa “anh em như thể tay chân”, là đạo “rách lành đùm bọc”. Những điều ấy, nếu chỉ nói suông thì mờ nhạt. Nhưng nếu được giữ như một nguyên tắc sống, thì thành nền móng. Trong tổ chức hiện đại, người ta nói đến quản trị vận hành. Gồm hai phần: sơ đồ tổ chức và quy tắc tương tác. Sơ đồ cho biết ai ở đâu, trách nhiệm thế nào. Quy tắc cho biết cách hành ...

GIỮ NẾP NHÀ - Gốc có Đạo, Nhà mới Hưng!

(Hay bí quyết nuôi dưỡng giúp con trẻ hạnh phúc và thành đạt) Lão Tử trong Đạo Đức Kinh có nói: “Thượng thiện nhược thủy, thủy thiện lợi vạn vật nhi bất tranh.” Bậc chí thiện như nước. Nước ở chỗ thấp, không tranh, không khoe, mà rốt cuộc không gì thắng được. Cái mạnh của nước là cái mạnh không lộ. Cái bền của nước là cái bền âm thầm. Gia tộc cũng vậy. Mạnh không phải vì chưa từng có xung đột. Mạnh là vì qua xung đột mà không tan. Qua nghịch cảnh mà không lìa. Biết thuận theo lẽ phải mà hóa giải, ấy là biết giữ Đạo trong nhà. Nhìn lại thời Trần Hưng Đạo và triều Nhà Trần, ta càng rõ lẽ ấy. Trong một dòng tộc từng có mối hiềm khích sâu xa, từng có chuyện không thể gọi là nhỏ nhặt. Anh em bất hòa. Vua và thân phụ vị quốc công mang mối thù chưa dứt. Những nghi kỵ ấy, nếu để mặc, đủ làm rạn nứt gốc rễ. Đó là lửa cháy trong nhà. Nhưng lửa ấy không thiêu rụi họ. Vì họ biết dừng ở chỗ nên dừng. Biết buông ở chỗ nên buông. Buông cái tư để giữ cái công. Buông thù riêng để giữ xã tắc. Ba lần giặ...

Tết với con: Giải thích ý nghĩa phong tục bằng tâm lý trẻ em

Đốt vàng mã ngày lễ cho các cụ vì lòng hiếu thảo hay để các cụ phù hộ con cháu tốt hơn?  Tôi cho là cả hai ý đều đúng! Mỗi dịp Tết, rằm, giỗ chạp, chúng ta lại hóa vàng cho các cụ. Nhà lầu, xe hơi, tiền đô, thẻ ATM âm phủ. Tâm lý chung rất rõ ràng: đốt càng nhiều, các cụ càng giàu. Các cụ càng giàu, con cháu càng được phù hộ. Nghe hợp lý. Nhưng có thật vậy không? Hãy tách vấn đề ra làm hai phần. Thứ nhất, vàng mã có dùng được không. Có câu trần sao âm vậy, nên tiền âm phủ khả năng cũng sẽ vận hành giống tiền trên trần gian. Về mặt pháp luật tiền âm phủ do các công ty đc cấp phép in ấn và là một loại hàng hóa đặc biệt trao đổi ngang giá như tiền thật trên trần. Có niềm tin thì có giá trị. Ngày xưa con người cũng dùng vỏ sò làm vật quy ước để trao đổi hàng hóa đó thôi. Vậy chuyện tiền âm phủ có thể dùng đc là chuyện có thể hiểu đc. Với câu hỏi thứ hai: nhiều có đồng nghĩa với tốt, chúng ta có nên đốt nhiều không? Trên đời này, không thiếu ví dụ về người bỗng dưng giàu lên rồi nhanh chóng...

TẾT VIỆT - Trông bánh chưng chờ trời sáng

“Tối nay nấu bánh chưng được thức thâu đêm à bác?” Tôi bật cười khi nghe câu hỏi ấy. Chỉ là một đêm được thức khuya, vậy mà ánh mắt con bé sáng rực như vừa nhận một món quà lớn. Tôi gật đầu: “Ừ, tối nay các cháu được xõa, thức thoải mái.” Con bé chạy đi, lòng háo hức. Niềm vui của trẻ con đôi khi đơn giản đến thế. Không phải quà đắt tiền. Không phải chuyến đi xa. Chỉ là được ngồi bên bếp lửa, được phá lệ một đêm, được làm một phần của không khí Tết. Trẻ con bây giờ lớn lên trong một thế giới nhiều hơn chúng ta ngày trước. Nhiều cơ hội, nhiều lựa chọn, nhưng cũng nhiều áp lực. Điểm số bị so sánh. Năng khiếu bị cân đo. Thành tích bị đặt lên bàn cân. “Con nhà người ta” không còn là câu nói vui, mà là một chiếc bóng lặng lẽ đi theo tuổi thơ của nhiều đứa trẻ. Giữa những kỳ vọng vô hình ấy, một đêm trông bánh chưng bỗng trở thành khoảng lặng hiếm hoi. Ngồi canh bánh chưng không chỉ là chờ bánh chín. Đó là lúc tụi nhỏ quây quần, cười đùa, chơi những trò chơi cùng nhau, tranh nhau châm thêm c...