Skip to main content

Review "Cha voi - dạy con nên người trong thời đại số" của Giáo sư Trương Nguyện Thành.


"Cuối cùng, giáo dục trong mắt tôi chính là tin vào lũ trẻ và cùng với chúng giúp chúng tin vào bản thân và khả năng của mình" - Shirley Ma'atok

Mình đọc cuốn này hơn 2 năm trước, khi mình bắt đầu đi tìm lời giải đáp cho những vấn đề xảy ra với bọn trẻ nhà mình. Mình thực sự choáng ngợp vì lượng kiến thức đồ sộ, được trình bày với vô số các tình huống cụ thể xảy ra trong quá trình dạy con của tác giả. Có thể nói đây là một cuốn sách dạy con kiểu "cầm tay chỉ việc" mà ai cũng có thể áp dụng trong công cuộc giáo dục con cái.

Từ cuốn này mình mới bắt đầu nghiên cứu sâu hơn về tâm lý học trẻ em, về văn hóa dạy con của các nước... để tìm hiểu nguyên nhân đằng sau những bài học mà tác giả nêu ra trong cuốn sách.

Vài nét về tác giả cuốn sách. Gs Trương Nguyện Thành sinh năm 1961 tại Bình Định. Sang Mỹ năm 1980, hiện giảng dạy tại Đại học Utah (Mỹ), từng làm Phó Hiệu trưởng Điều hành Đại học Hoa Sen. Ông nhận bằng tiến sĩ hóa học tại Đại học Minnesota năm 1990, được phong cấp bậc Giáo sư cao nhất ở Mỹ năm 2002, ông cũng sáng lập mạng Tri thức Việt toàn cầu...

Để có thể hiểu rõ hơn về những khó khăn cũng như phương pháp mà ông áp dụng khi dạy con, ta tìm hiểu sơ về gia đình Gs. Ông là người Việt Nam sống trên đất Mỹ, có vợ đầu là người Nhật (đã ly hôn, vợ thứ hai là người Việt Nam) có 2 người con trai với vợ đầu là Taki (mắc chứng tự kỷ), con sau là Takara (cách nhau khoảng hơn 1 tuổi). 

Phong cách và phương pháp dạy con của ông ảnh hưởng bởi 3 nền văn hóa Việt, Nhật, Mỹ và đặc biệt là Bắc Âu (Đan Mạch).

Phương pháp Cha voi do ông đặt tên dựa trên cách cha voi dạy voi con kìm hãm tính hung hăng (trang 14), ngoài việc phân biệt giữa phong cách Mẹ Hổ,...thì phong cách Cha Voi phù hợp với triết lý giáo dục ông nghiên cứu và ứng dụng do thực tiễn cuộc sống chịu sự chi phối từ các nền văn hóa ông sinh sống và làm việc.

Phương pháp Cha Voi dựa trên 3 nguyên tắc chính xuyên suốt cả quá trình như sau:

1. Có quy tắc và giới hạn rõ ràng cho tất cả các hoạt động của con trẻ. Giải thích và thuyết phục các con tuân theo các quy tắc ấy. 

- Cha Voi không áp dụng các biện pháp kỷ luật, đánh mắng (luật pháp Mỹ cấm đánh đập trẻ con)

- Tôn trọng ý kiến con, giúp con hiểu rõ các nguyên tắc và giới hạn cũng như hậu quả nếu vi phạm nguyên tắc, giới hạn (trang 152) về dạy con ko ăn vạ,...

2. Cha Voi không tập trung vào kết quả cuối cùng (Thất bại/Thành công), không đánh giá con (Thông minh/ ngu xuẩn, vụng về/ khéo léo) mà tập trung vào quy trình hành động và sự phấn đấu của con. Dạy con nấu ăn, nhớ đường khi bị lạc (Trang 165, 174...)

Đây là cách giúp con phát triển nội lực, kỹ năng kháng bại và tự động viên (trang 199, 296...).

(Trang 186, 194, 206, 214... ) khi con đi học trung học, đạp xe hay leo núi...

3. Mỗi đứa con đều có tiềm năng, giới hạn và tính cách riêng. Do đó cha mẹ không thể áp đặt mong ước chung của mình cho tất cả các con, cũng ko thể so sánh đứa con này với đứa con khác, càng không nên so sánh con mình với con nhà người ta.

Từ trang 143 trở về sau, Dựa trên những nguyên tắc chính đó, Gs Trương Nguyện Thành đã chủ động thiết kế các tình huống cụ thể trong cuộc sống để giúp các con tự trải nghiệm, và thông qua đó ông lồng ghép các ý đồ giáo dục với phương châm DẠY MÀ KHÔNG DẠY. 

Mục đích ông bồi dưỡng cho con bao gồm 4 trụ cột chính:

A. Kỹ năng

- Tự lập, tự giác, tự quyết
- Bản năng sinh tồn
- Giao tiếp, tương tác
- Tập trung
- Kiên tâm

B. Tư duy

- Cầu tiến
- Kháng bại
- Cân bằng cuộc sống
- Suy nghĩ chín chắn và đa chiều
- Sáng tạo và giải quyết vấn đề

C. Nhân cách

- Trung thực
- Khiêm tốn
- Khoan dung
- Thấu cảm
- Ý thức cộng đồng

D. Kiến thức

- Cơ bản
- Nền tảng
- Tổng quát
- Chuyên sâu

Hệ thống giáo dục công cộng của Việt Nam hiện chủ yếu tập trung vào cột Kiến thức, hầu như không quan tâm đến ba cột còn lại. Một số trường tư quốc tế có quan tâm một tý về Kỹ năng sống. 

Do đó, việc giáo dục kỹ năng, nhân cách và tư duy cho trẻ chủ yếu rơi vào trách nhiệm của cha mẹ.

Vì vậy, có thể nói để cha mẹ có thể chủ động trong giao tiếp với con cái, việc hiểu rõ quá trình phát triển tính cách và bản năng của trẻ cũng như nắm được hệ thống các tính cách cốt lõi cần xây dựng là điều rất quan trọng.

Và cuối cùng để giúp con có thể tự kiểm soát được cảm xúc của mình, cha mẹ phải có kỹ năng kiểm soát cảm xúc của chính mình trước hết😚

Chúc các bạn đọc sách vui vẻ.

KUANG HÒA
Quản trị viên group CỘNG ĐỒNG CHA MẸ TÍCH CỰC - Gỡ rối & chia sẻ

Comments

Popular posts from this blog

Review cuốn BÍ ẨN THỨ TỰ SINH của Ts Kevin Leman

Theo Serie nghiên cứu về Tâm lý học hành vi, cuốn CHA MẸ ĐỘC HẠI dẫn dắt mình đến với cuốn BÍ ẨN THỨ TỰ SINH của Ts Kevin Leman, nhà Tâm lý học và diễn giả nổi tiếng thế giới. Ông là người sáng lập tổ chức Couples of Promise, chuyên giúp đỡ các cặp vợ chồng vui vẻ lập gia đình và giữ cho cuộc hôn nhân tốt đẹp. Tiến sĩ Leman đã viết hơn 30 cuốn sách bestseller về hôn nhân và gia đình. Ta thường nghe câu Cha mẹ sinh con trời sinh tính. Anh chị cả thường rất nghiêm khắc, cẩn thận và cầu toàn, còn các em út lại sống rất vui vẻ, ngẫu hứng và sáng tạo😶 ở Việt Nam chưa có thống kê về nghề nghiệp theo thự tự sinh nhưng bạn có biết theo thống kê 30 trong số 46 Tổng thống Hoa Kỳ là con trưởng hoặc có yếu tố con trưởng (chiếm ~65%)😎 Thực tế và những con số trên đặt ra câu hỏi tại sao lại có sự khác biệt như vậy? Liệu con cái với thứ tự sinh khác nhau có số phận khác nhau là do số mệnh hay còn bị tác động bởi yếu tố khác nữa? Cuốn BÍ ẨN THỨ TỰ SINH sẽ giúp bạn giải thích tính cách của bản thân, ...

Điều gì khiến một cô bé 7 tuổi phải chịu nhiều đau khổ, mất mát mà vẫn giữ trong lòng một tấm lòng trắc ẩn, tinh thần yêu quê hương và con người?

Cô bé đó là bà Hoàng Thị Thế, con gái của Đề Thám (Hoàng Hoa Thám) và bà Đinh Thị Nho. Năm 7 tuổi, cô phải chứng kiến gia đình ly tán, mẹ bị bắt và chết trên đường đi đày xa xứ. Cha bị địch truy nã và ám hại vài năm sau đó! Cô bé mới hơn 7 tuổi bị kẻ thù nuôi vs giáo dục với mục đích tẩy não, để cô quên đi niềm kiêu hãnh của gia đình, quên đi nguồn gốc dân tộc. Năm 1909 sau khi tấn công vào đồn điền của cha là Đề Thám, bà Hoàng Thị Thế bị chính quyền thực dân Pháp bắt, từ đó trở đi bà bị tẩy não bằng nền giáo dục cai trị của thực dân Pháp. Bà được gửi đến nhà một gia đình tư sản người Việt thân Pháp ở Hải Phòng. Tuy nhiên do xung đột vs gia đình này, năm 14 tuổi bà trốn nhà quay về Yên Thế, Bắc Giang. Vì lo sợ ảnh hưởng của danh tiếng con gái Đề Thám có thể bùng lên các phong trào khởi nghĩa của nhân dân Việt Nam chống lại sự cai trị của Pháp. Chính quyền thực dân đã đưa bà sang Pháp, chúng hy vọng bằng việc nuôi dưỡng bà băng văn hóa, nền giáo dục Pháp cũng như các lợi ích sẽ khiến bà...

TẠI SAO NGƯỜI VIỆT CÓ TRUYỀN THỐNG ĐÁNH GIẶC GIỎI!

(Cảm nghĩ khi xem phim Địa Đạo những ngày kỷ niệm giải phóng đất nước 30.4.2025) Lịch sử dựng và giữ nước từ cổ chí kim của dân tộc Việt Nam là minh chứng hùng hồn cho mệnh đề khẳng định năng lực đánh giặc giỏi của dân ta. Từ khi vua Đinh Tiên Hoàng xưng đế năm 968, trải qua các thời đại Tiền Lê, Lý, Trần, Hậu Lê, rồi Quang Trung Nguyễn Huệ cho đến lịch sử hiện đại thời Hồ Chí Minh... trước những đối thủ rất mạnh, có nguồn lực kinh tế, quân sự áp đảo nhưng chiến thắng cuối cùng vẫn thuộc về dân tộc Việt Nam. Có câu: mọi thành công đều có bí quyết. Nhưng chỉ có người thành công lâu dài mới biết bí quyết đó là gì. Vậy bí quyết nào khiến người Việt có thể lặp đi lặp lại những chiến thắng đó, bài học xem liệu chúng ta có thể ứng dụng chúng trong mặt trận kinh tế, nghiên cứu khoa học... hay thậm chí trong mối quan hệ gia đình. - Thứ nhất: Việt Nam có vị trí địa lý phù hợp về đất liền, biển thử thách khả năng sinh tồn. Là điểm trọng yếu giao thoa văn hóa Trung, Ấn...,kết nối giao thương thuậ...