Skip to main content

Review "Cha voi - dạy con nên người trong thời đại số" của Giáo sư Trương Nguyện Thành.


"Cuối cùng, giáo dục trong mắt tôi chính là tin vào lũ trẻ và cùng với chúng giúp chúng tin vào bản thân và khả năng của mình" - Shirley Ma'atok

Mình đọc cuốn này hơn 2 năm trước, khi mình bắt đầu đi tìm lời giải đáp cho những vấn đề xảy ra với bọn trẻ nhà mình. Mình thực sự choáng ngợp vì lượng kiến thức đồ sộ, được trình bày với vô số các tình huống cụ thể xảy ra trong quá trình dạy con của tác giả. Có thể nói đây là một cuốn sách dạy con kiểu "cầm tay chỉ việc" mà ai cũng có thể áp dụng trong công cuộc giáo dục con cái.

Từ cuốn này mình mới bắt đầu nghiên cứu sâu hơn về tâm lý học trẻ em, về văn hóa dạy con của các nước... để tìm hiểu nguyên nhân đằng sau những bài học mà tác giả nêu ra trong cuốn sách.

Vài nét về tác giả cuốn sách. Gs Trương Nguyện Thành sinh năm 1961 tại Bình Định. Sang Mỹ năm 1980, hiện giảng dạy tại Đại học Utah (Mỹ), từng làm Phó Hiệu trưởng Điều hành Đại học Hoa Sen. Ông nhận bằng tiến sĩ hóa học tại Đại học Minnesota năm 1990, được phong cấp bậc Giáo sư cao nhất ở Mỹ năm 2002, ông cũng sáng lập mạng Tri thức Việt toàn cầu...

Để có thể hiểu rõ hơn về những khó khăn cũng như phương pháp mà ông áp dụng khi dạy con, ta tìm hiểu sơ về gia đình Gs. Ông là người Việt Nam sống trên đất Mỹ, có vợ đầu là người Nhật (đã ly hôn, vợ thứ hai là người Việt Nam) có 2 người con trai với vợ đầu là Taki (mắc chứng tự kỷ), con sau là Takara (cách nhau khoảng hơn 1 tuổi). 

Phong cách và phương pháp dạy con của ông ảnh hưởng bởi 3 nền văn hóa Việt, Nhật, Mỹ và đặc biệt là Bắc Âu (Đan Mạch).

Phương pháp Cha voi do ông đặt tên dựa trên cách cha voi dạy voi con kìm hãm tính hung hăng (trang 14), ngoài việc phân biệt giữa phong cách Mẹ Hổ,...thì phong cách Cha Voi phù hợp với triết lý giáo dục ông nghiên cứu và ứng dụng do thực tiễn cuộc sống chịu sự chi phối từ các nền văn hóa ông sinh sống và làm việc.

Phương pháp Cha Voi dựa trên 3 nguyên tắc chính xuyên suốt cả quá trình như sau:

1. Có quy tắc và giới hạn rõ ràng cho tất cả các hoạt động của con trẻ. Giải thích và thuyết phục các con tuân theo các quy tắc ấy. 

- Cha Voi không áp dụng các biện pháp kỷ luật, đánh mắng (luật pháp Mỹ cấm đánh đập trẻ con)

- Tôn trọng ý kiến con, giúp con hiểu rõ các nguyên tắc và giới hạn cũng như hậu quả nếu vi phạm nguyên tắc, giới hạn (trang 152) về dạy con ko ăn vạ,...

2. Cha Voi không tập trung vào kết quả cuối cùng (Thất bại/Thành công), không đánh giá con (Thông minh/ ngu xuẩn, vụng về/ khéo léo) mà tập trung vào quy trình hành động và sự phấn đấu của con. Dạy con nấu ăn, nhớ đường khi bị lạc (Trang 165, 174...)

Đây là cách giúp con phát triển nội lực, kỹ năng kháng bại và tự động viên (trang 199, 296...).

(Trang 186, 194, 206, 214... ) khi con đi học trung học, đạp xe hay leo núi...

3. Mỗi đứa con đều có tiềm năng, giới hạn và tính cách riêng. Do đó cha mẹ không thể áp đặt mong ước chung của mình cho tất cả các con, cũng ko thể so sánh đứa con này với đứa con khác, càng không nên so sánh con mình với con nhà người ta.

Từ trang 143 trở về sau, Dựa trên những nguyên tắc chính đó, Gs Trương Nguyện Thành đã chủ động thiết kế các tình huống cụ thể trong cuộc sống để giúp các con tự trải nghiệm, và thông qua đó ông lồng ghép các ý đồ giáo dục với phương châm DẠY MÀ KHÔNG DẠY. 

Mục đích ông bồi dưỡng cho con bao gồm 4 trụ cột chính:

A. Kỹ năng

- Tự lập, tự giác, tự quyết
- Bản năng sinh tồn
- Giao tiếp, tương tác
- Tập trung
- Kiên tâm

B. Tư duy

- Cầu tiến
- Kháng bại
- Cân bằng cuộc sống
- Suy nghĩ chín chắn và đa chiều
- Sáng tạo và giải quyết vấn đề

C. Nhân cách

- Trung thực
- Khiêm tốn
- Khoan dung
- Thấu cảm
- Ý thức cộng đồng

D. Kiến thức

- Cơ bản
- Nền tảng
- Tổng quát
- Chuyên sâu

Hệ thống giáo dục công cộng của Việt Nam hiện chủ yếu tập trung vào cột Kiến thức, hầu như không quan tâm đến ba cột còn lại. Một số trường tư quốc tế có quan tâm một tý về Kỹ năng sống. 

Do đó, việc giáo dục kỹ năng, nhân cách và tư duy cho trẻ chủ yếu rơi vào trách nhiệm của cha mẹ.

Vì vậy, có thể nói để cha mẹ có thể chủ động trong giao tiếp với con cái, việc hiểu rõ quá trình phát triển tính cách và bản năng của trẻ cũng như nắm được hệ thống các tính cách cốt lõi cần xây dựng là điều rất quan trọng.

Và cuối cùng để giúp con có thể tự kiểm soát được cảm xúc của mình, cha mẹ phải có kỹ năng kiểm soát cảm xúc của chính mình trước hết😚

Chúc các bạn đọc sách vui vẻ.

KUANG HÒA
Quản trị viên group CỘNG ĐỒNG CHA MẸ TÍCH CỰC - Gỡ rối & chia sẻ

Comments

Popular posts from this blog

Review cuốn BÍ ẨN THỨ TỰ SINH của Ts Kevin Leman

Theo Serie nghiên cứu về Tâm lý học hành vi, cuốn CHA MẸ ĐỘC HẠI dẫn dắt mình đến với cuốn BÍ ẨN THỨ TỰ SINH của Ts Kevin Leman, nhà Tâm lý học và diễn giả nổi tiếng thế giới. Ông là người sáng lập tổ chức Couples of Promise, chuyên giúp đỡ các cặp vợ chồng vui vẻ lập gia đình và giữ cho cuộc hôn nhân tốt đẹp. Tiến sĩ Leman đã viết hơn 30 cuốn sách bestseller về hôn nhân và gia đình. Ta thường nghe câu Cha mẹ sinh con trời sinh tính. Anh chị cả thường rất nghiêm khắc, cẩn thận và cầu toàn, còn các em út lại sống rất vui vẻ, ngẫu hứng và sáng tạo😶 ở Việt Nam chưa có thống kê về nghề nghiệp theo thự tự sinh nhưng bạn có biết theo thống kê 30 trong số 46 Tổng thống Hoa Kỳ là con trưởng hoặc có yếu tố con trưởng (chiếm ~65%)😎 Thực tế và những con số trên đặt ra câu hỏi tại sao lại có sự khác biệt như vậy? Liệu con cái với thứ tự sinh khác nhau có số phận khác nhau là do số mệnh hay còn bị tác động bởi yếu tố khác nữa? Cuốn BÍ ẨN THỨ TỰ SINH sẽ giúp bạn giải thích tính cách của bản thân, ...

GIỮ NẾP NHÀ - Gốc có Đạo, Nhà mới Hưng!

(Hay bí quyết nuôi dưỡng giúp con trẻ hạnh phúc và thành đạt) Lão Tử trong Đạo Đức Kinh có nói: “Thượng thiện nhược thủy, thủy thiện lợi vạn vật nhi bất tranh.” Bậc chí thiện như nước. Nước ở chỗ thấp, không tranh, không khoe, mà rốt cuộc không gì thắng được. Cái mạnh của nước là cái mạnh không lộ. Cái bền của nước là cái bền âm thầm. Gia tộc cũng vậy. Mạnh không phải vì chưa từng có xung đột. Mạnh là vì qua xung đột mà không tan. Qua nghịch cảnh mà không lìa. Biết thuận theo lẽ phải mà hóa giải, ấy là biết giữ Đạo trong nhà. Nhìn lại thời Trần Hưng Đạo và triều Nhà Trần, ta càng rõ lẽ ấy. Trong một dòng tộc từng có mối hiềm khích sâu xa, từng có chuyện không thể gọi là nhỏ nhặt. Anh em bất hòa. Vua và thân phụ vị quốc công mang mối thù chưa dứt. Những nghi kỵ ấy, nếu để mặc, đủ làm rạn nứt gốc rễ. Đó là lửa cháy trong nhà. Nhưng lửa ấy không thiêu rụi họ. Vì họ biết dừng ở chỗ nên dừng. Biết buông ở chỗ nên buông. Buông cái tư để giữ cái công. Buông thù riêng để giữ xã tắc. Ba lần giặ...

Con học nhanh hay chậm – Bí mật nằm ở 6 thói quen này

  BÍ MẬT CỦA NHỮNG ĐỨA TRẺ "HỌC ĐÂU NHỚ ĐÓ": Không nằm ở học thêm, mà ở thói quen 6 thói quen này Nhiều phụ huynh cứ nghĩ: “Muốn con giỏi thì phải học thêm, cày đề, ngồi bàn học càng lâu càng tốt.” Nhưng rồi bạn sẽ thấy một nghịch lý: có đứa học rất nhanh, nhớ rất lâu; có đứa học mãi vẫn ì ạch, càng học càng áp lực. Sự khác biệt nằm ở cách bộ não vận hành. Não phải “đủ chất” mới chạy mượt. Tư duy là quá trình não liên tục phóng điện (Na⁺, K⁺…). Nếu cơ thể thiếu dinh dưỡng, mất cân bằng điện giải, thiếu vi chất, thiếu ngủ… thì khả năng tập trung và ghi nhớ giảm rõ rệt. Nói đơn giản: não đói thì học sao nhanh được! Não học nhanh nhờ “kết nối thần kinh” dày và nhạy. Mỗi kiến thức mới là một lần neuron tạo, củng cố kết nối qua synap. Trẻ có nhiều trải nghiệm đa dạng (vận động, âm nhạc, giao tiếp, khám phá) sẽ có mạng lưới kết nối phong phú hơn, phản xạ nhanh hơn, ghi nhớ bền hơn. Đặc biệt, khi lý thuyết được “neo” vào trải nghiệm thật (chạm, thấy, làm), trẻ hiểu sâu và nhớ lâu....